ul. Żeromskiego 19 lok. 206, 39-300 Mielec

Darmowy adwokat w postępowaniu cywilnym ? To fundamentalna gwarancja realizacji zasady prawa do sądu.

Wiele osób borykających się z problemami finansowymi zaniedbuje bądź odkłada „na później” załatwienie swoich spraw sądowych. W polskim systemie prawnym przewidziano jednak instytucje ukierunkowane na pomoc ludziom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej lub życiowej. Jeśli zdołamy taką trudną sytuację finansową wykazać, możemy skorzystać z pomocy prawnej pełnomocnika (adwokata/radcy prawnego) z urzędu.

Z uzyskaniem pomocy z budżetu państwa wiąże się realizacja prostych i nieuciążliwych formalności. W praktyce, strona znajdująca się w niełatwej sytuacji finansowej, najczęściej wraz z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, składa do Sądu rozpoznającego jej sprawę również wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Kwestię tę reguluje art. 102 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych:

 1. Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

 2. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru (…)”.

 Stosowny formularz oświadczenia znajdziesz pod linkiem: 

https://bip.ms.gov.pl/Data/Files/_public/bip/sprawy_cywilne/zalacznik_do_rozporzadzenia_ministra_sprawiedliwosci_z_dn_26_lutego_2014.pdf

Wypełnione oświadczenie należy załączyć do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Z Twojego wniosku, jak również z wypełnionego oświadczenia musi wynikać, że nie jesteś w stanie ponosić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mówiąc najogólniej – nie jesteś w stanie w stanie ponieść kosztów sądowych i powinieneś być zwolnionym od kosztów sądowych w sytuacji, gdy Twoje wydatki są równe dochodom, przewyższają je, lub gdy po poniesieniu wszystkich wydatków, zaoszczędzona przez Ciebie kwota jest na tyle niska, że pieniądze na poniesienie kosztów sądowych musiałbyś odkładać przez dłuższy czas, co ograniczałoby Twoje prawo do sądu.

W piśmie zawierającym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych najczęściej zawieramy również wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Tak jest po prostu najwygodniej.

Oczywiście istnieje również możliwość domagania się ustanowienia pełnomocnika z urzędu bez uprzedniego, czy jednoczesnego domagania się zwolnienia od kosztów sądowych, jak również w sytuacji gdy Twój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został już wcześniej oddalony. W tych sytuacjach należy złożyć oświadczenie, z którego wynika, że nie jesteś w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny oraz we wniosku wykazać, ze nie stać Cię na zapłatę za pomoc prawną udzielaną w procesie przez adwokata.2537346232_060c5eba87_n

Jeśli Sąd zwolni Cię od kosztów sądowych lub uzna, że nie masz wystarczających środków na pokrycie wynagrodzenia adwokata, przejdzie do kwestii rozpatrywania czy adwokat w danym, konkretnym postępowaniu jest Ci w ogóle potrzebny. Tutaj Sąd bierze pod uwagę takie kwestie jak: złożoność sprawy, znaczenie sprawy dla Ciebie jako osoby ubiegającej się o ustanowienie pełnomocnika, Sąd oceni również możliwość samodzielnego reprezentowania swoich praw przed Sądem osobiście przez Ciebie.

Mówiąc prościej, jeżeli Sąd uzna, że wszczęta przez Ciebie sprawa jest nieistotna, błaha (uzna wszczęcie sprawy za przejaw sądowego pieniactwa) albo jeżeli uzna, że jesteś osobą dobrze zorientowaną w przepisach, formułującą poprawne pisma procesowe (o pełnomocnika z urzędu możesz domagać się również w toku procesu, kiedy złożyłeś już jakieś pisma procesowe), znającą swoje prawa i obowiązki oraz posiadającą na tyle wolnego czasu aby swoją sprawą się zająć, nie udzieli Ci dobrodziejstwa w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Dlatego też najlepiej jest złożyć wniosek o ustanowienie pełnomocnika jeszcze przed wszczęciem postępowania (np. przed wytoczeniem powództwa).

Co szczególnie istotne obowiązujące przepisy procedury cywilnej dopuszczają możliwość wskazania we wniosku imienia i nazwiska konkretnego adwokata, tego którego sobie wybierzesz, Właściwa rada adwokacka, w porozumieniu ze wskazanym adwokatem wyznaczy Ci, o ile w konkretnym przypadku jest to możliwe, wskazanego przez Ciebie adwokata.

Wszystkich zainteresowanych uzyskaniem pomocy prawnej finansowanej z budżetu państwa, zapraszam do siedziby kancelarii, gdzie pomagamy w sporządzeniu stosownych wniosków ludziom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej/finansowej.

Adwokat Kacper Kulupa